Tín dụng cuối năm có thể đạt mục tiêu tăng trưởng 21% không?

Thảo luận trong 'Thảo luận - nghiên cứu tín dụng ngân hàng' bắt đầu bởi icewall286, 6/10/17.

  1. Ngay sau khi Tổng cục Thống kê công bố Báo cáo Tình hình kinh tế xã hội 9 tháng, một số quan điểm cho rằng, mục tiêu tăng trưởng tín dụng phải đạt 21 - 22% trong năm 2017 của Chính phủ là khó khả thi. Cụ thể, tính đến ngày 20/9, số liệu của TCTK cho thấy tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế mới chỉ đạt 11,02%. Vậy thực tế thì sao?

    Tín dụng tăng trưởng chậm hơn kỳ vọng

    Theo cảm nhận khách quan dựa trên số liệu TCTK công bố, để đạt được mục tiêu từ nay đến cuối năm nay là 21-22%, hệ thống ngân hàng phải tăng trưởng tín dụng thêm 10 - 11%, tương đương bơm vốn ra thị trường thêm khoảng khoảng 600.000 tỷ đồng. TS.LS Bùi Quang Tín, Giám đốc sáng lập trường Doanh nhân BizLight, cho biết các năm trước, trong 3 tháng còn lại, thông thường các ngân hàng tăng trưởng tín dụng thêm 6%. Nếu áp dụng như vậy, các ngân hàng chỉ có thể tăng trưởng đến 17 - 18% đến cuối năm.

    Ngoài ra, về chất lượng tăng trưởng, nhiều ý kiến cho rằng mặc dù các chính sách kích thích tín dụng của NHNN đã thúc đẩy tiêu thụ vốn và nắn dòng tiền vào sản xuất kinh doanh nhưng sức hấp thụ của các doanh nghiệp lại có hạn. Theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng HSBC Việt Nam, nguyên nhân là tình hình giải quyết nợ xấu tại Việt Nam vẫn còn chậm và chất lượng tín dụng chưa cao. Mặt khác, sức hấp thụ vốn của nền kinh tế hiện nay không tốt vì phần lớn DN vừa và nhỏ vẫn còn khó khăn trong tiếp cận vốn ngân hàng hoặc tiếp cận ở mức hạn chế, trong khi khối DN này chiếm hơn 95% trong tổng số DN tại Việt Nam.

    “Việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng tăng nhanh mà không kiểm soát chặt chất lượng tín dụng sẽ đi vào vết xe đổ trước đây là tăng nợ xấu, đặc biệt nếu tín dụng mới được phân bổ cho các ngành công nghiệp kém hiệu quả, trong đó có bất động sản”, ông Phạm Hồng Hải chia sẻ.

    Chỉ báo từ dữ liệu lịch sử

    Nhìn lại dữ liệu tăng trưởng tín dụng thực tế và số công bố của TCTK, có nhiều cơ sở để cho rằng, tín dụng vẫn đang tăng nhanh như kỳ vọng và hoàn toàn có thể cán đích tăng trưởng 21% trong năm 2017.

    Chênh lệch giữa số liệu công bố của TCTK và thực tế

    Thông thường cuối tháng 9, TCTK công bố các chỉ tiêu kinh tế xã hội đến hết quý 3. Trong đó, tăng trưởng tín dụng được công bố là số liệu đến 20/9. Năm nay, chỉ tiêu này là tăng 11,02% so với cuối năm 2016.

    Nhìn lại, hồi cuối tháng 6, TCTK công bố tăng trưởng tín dụng 6 tháng đầu năm (cũng tính đến 20/6) là 7,54%. Tuy nhiên sau đó, NHNN cung cấp thông tin mức tăng trưởng thực tế tính đến 30/6 là 9,01%. Như vậy, chỉ trong 10 ngày tín dụng đã tăng tới 1,5%, tương đương gần 90 nghìn tỷ đồng. Điều này cũng có thể hợp lý nếu biết rằng, các ngân hàng từ hội sở đến cấp chi nhánh đều chạy chỉ tiêu cuối tháng/quý và dồn dập giải ngân vào những ngày chốt số liệu để báo cáo và tính chỉ tiêu kế hoạch.

    Ở một góc độ khác, cũng có sự chênh lệch giữa số liệu của TCTK và Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia. Cụ thể, tại Báo cáo 8 tháng đầu năm của UBGSTCQG, số liệu tăng trưởng tín dụng ước tính đã là 11,5%. Như vậy rõ ràng có sự chênh lệch trong tính toán giữa 2 cơ quan Chính phủ. Mặc dù TCTK là cơ quan chính thống nhưng phải thừa nhận rằng, sử dụng con số do tổ chức này công bố có thể chưa sát so với số cuối tháng thực tế.

    Bảng số liệu tăng trưởng tín dụng một số thời điểm
    [​IMG]
    [​IMG]



    Biểu đồ chênh lệch tăng trưởng tín dụng thực tế và TCTK công bố

    [​IMG]

    Đặc thù mức tăng trưởng tín dụng quý 4 và chính sách quản lý room tăng trưởng của NHNN

    Căn cứ vào chênh lệch giữa số liệu TCTK công bố về tăng trưởng tín dụng đến ngày 20 của tháng với số liệu thực tế (thường dao động từ 1 – 1,5%) thì có thể cho là, tăng trưởng tín dụng thực tế đến hết quý 3 vào khoảng 12 - 12,5%. Dựa trên dữ liệu lịch sử những năm gần đây, tăng trưởng tín dụng quý 4 thường đóng góp từ 1/3 mức tăng trưởng cả năm và có khả năng “co giãn” lớn. Năm 2014 quý 4 đóng góp gần 50% tăng trưởng tín dụng, còn giai đoạn cuối năm 2016, tín dụng tăng trưởng phi mã từ 14,57% ngày 28/11 lên đến 18,25% chốt 31/12.

    Theo thông tin về hạn mức tăng trưởng tín dụng được NHNN thông báo đầu năm cũng như vừa điều chỉnh nới room cho một số TCTD vừa qua, thì mức tăng được giao hiện còn rất hạn chế. Các ngân hàng có chất lượng tài sản khá tốt, tăng trưởng lành mạnh hiện cũng mới chỉ được giao mức tăng từ 18 – 21%.

    Như vậy, có thể cho là, NHNN vẫn đang “dự trữ” một lượng tăng nhất định chưa giao cho các ngân hàng. Lượng dự trữ này nhiều khả năng sẽ được thả ra để dùng cuối năm cho kịp chỉ tiêu tăng trưởng Chính phủ giao. Điều này cũng sẽ ủng hộ cho quan điểm cho rằng, mức tăng trưởng tín dụng cuối năm có thể sẽ cao đột biến.

    Những việc cần phải làm

    Để đạt mục tiêu tăng trưởng cuối năm, trên lý thuyết cần phải cải thiện khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp, hạ lãi suất để kích thích vay vốn sản xuất kinh doanh. Điều này cũng đã được Chính phủ và NHNN dự tính và từng bước triển khai.

    NHNN đã công bố dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 36 về các tỷ lệ bảo đảm an toàn. Điểm quan trọng nhất là điều chỉnh mức tối đa tỷ lệ vốn ngắn hạn sử dụng cho vay trung dài hạn áp dụng từ 01/01/2018 từ 40% thành 45%. Ngoài ra, Chính phủ đang thúc đẩy các bộ, ngành chỉnh sửa theo hướng giảm bớt các điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp. Điển hình Bộ Công thương cam kết giảm tới hơn 460 điều kiện, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp và thúc đẩy dinh doanh.

    Tuy rằng việc hạ lãi suất cho vay còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, nhưng với môi trường vĩ mô và chính sách hiện tại, các ngân hàng thương mại ít phải chịu sức ép tăng lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm hơn.

    NHNN sẽ tiếp tục đánh giá và cho phép tăng room tín dụng sớm cho các ngân hàng thương mại đang hoạt động hiệu quả và tỷ lệ nợ xấu thấp, ít rủi ro để có thể cung ứng vốn kịp thời vào các phương án sản xuất kinh doanh cuối năm, tránh tình trạng dồn cục. Hiện nay, room tín dụng của các ngân hàng có tăng trưởng tốt đều đã đụng trần, trong khi đó họ đang có nhiều khách hàng tốt nhưng không thể tiếp tục đẩy mạnh cho vay như các hàng hoạt động kém hơn. Do đó, việc nới room tín dụng sẽ giúp các ngân hàng có thể tiếp tục cho vay, hỗ trợ chính các doanh nghiệp tìm được người tài trợ vốn tốt, lãi suất phù hợp.

    Về phía các ngân hàng, cần tiếp tục tìm kiếm các khách hàng tốt để cho vay, đặc biệt hỗ trợ cho DN vừa và nhỏ. Rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay có lịch sử vay tốt, kinh doanh tốt nhưng không đủ tài sản thế chấp để có thể tiếp tục vay vốn hay báo cáo, hồ sơ tài chính chưa đầy đủ như các doanh nghiệp lớn. Với những đối tượng này, các ngân hàng cần có giải pháp hỗ trợ pháp lý hoặc kiến nghị với NHNN cơ chế phù hợp để giúp các doanh nghiệp có thể tiếp cận vốn kinh doanh.

    Với những phân tích và đề xuất như trên, LPB Research cho rằng mục tiêu tăng trưởng tín dụng 21% năm 2017 là có thể đạt được. Tuy nhiên, đúng như nhiều tổ chức quốc tế như WorldBand, IMF, ADB đã khuyến cáo, Việt Nam nên tập trung vào chất lượng tăng trưởng thay vì số lượng. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng và GDP nếu đạt được phải đi kèm với việc cải thiện môi trường kinh doanh một cách bền vững thì mới có giá trị lâu dài.

    LPBResearch